Geomembran nerede kullanılır?
Geomembran havuz tabanı ve şevlerinde veya sulama kanalı içinde su kaybını azaltmak için kullanılır. Başarı yalnızca membrana değil, güzergâhın şekline, zeminin kararlılığına ve bakım erişimine bağlıdır.
Havuz ve kanal zemini
Taş, kök ve organik maddeler çıkarılmalı; yüzey tesviye edilip sıkıştırılmalıdır. Kanallarda eğim ve akış yolu incelenerek suyun kenarlarda birikmesi önlenmelidir. Zayıf zeminlerde koruyucu tabaka veya yan drenaj gerekebilir.
Su depolama havuzu yalıtımı
Havuzda taban ve şevler arasında keskin boşluklar veya ani eğim değişimleri olmamalıdır. Savak ve pompa emişi, membranın hareketinden ve liner arkasında su birikmesinden korunmalıdır.
Sulama kanalı kaplaması
Kanal kesiti düzenli ve akış yolu açık olmalı, kenarlar hat boyunca sabitlenmelidir. Panel yerleşimi, enine ekleri ve su birikebilecek bölgeleri azaltacak şekilde yapılmalıdır.
Bahçede su kaybını azaltmak
Membran zemine sızmayı azaltır; ancak hatalı savak veya boru bağlantısındaki kaçakları çözmez. Bu nedenle yalnızca membran yüzeyini değil, bütün su şebekesini kontrol etmek gerekir.
Kanal kaplama maliyetleri
Kanal alanı ve uzunluğu, kesit şekli, boru geçişleri, erişim zorluğu, koruyucu tabaka ve kaynak uzunluğu maliyeti etkiler. Bütçe için tarımsal havuz maliyeti rehberine bakın.
Ankraj ve bağlantılar
Kenarlar uygun bir ankraj hendeğine alınmalı, panel dönüşleri serimden önce hazırlanmalıdır. Giriş, çıkış ve savak çevresindeki boru bağlantıları yerel gerilmeyi azaltacak şekilde detaylandırılmalıdır. Ekler temiz ve kuru yüzeyde kaynaklanıp test edilmelidir.
Membran nasıl seçilir?
Kalınlık ve polimer türü kullanım süresi, güneş, zemin hareketi ve suyun niteliğine göre seçilir. En ucuz metrekareyi almak yerine teknik belge, boru uyumu, koruyucu tabaka ve onarım planı birlikte değerlendirilmelidir.
Kontrol ve bakım
İlk dolumdan ve yağışlardan sonra kanal ve havuzu kontrol edin; oturma, kırışıklık ve kenar hasarlarını izleyin. Keskin ekipman ve taş girişini engelleyin, onarımları kaydedin. Geomembran metrajını ve kaynak testlerini inceleyin.
Kenarlardaki su yönetimi
Dışarıdan gelen yağmur suyunun havuza veya kanala yüksek hızla girmesi önlenmelidir. Bazı alanlarda saptırma kanalı, yan drenaj veya savak çevresinde yerel koruma gerekir. Bu elemanları yalnızca dolumdan sonra değil, yağışlardan sonra da kontrol edin.
FAO, tarımsal su yönetiminde yağışın toplanması, depolanması ve yüzey akışının kontrolünü ele alır: Water harvesting and storage.